در دنیای همیشه در حال پیشرفت پوشاک، یکی از پارچه هایی که توجه بسیاری را به خود جلب کرده است، پارچه اسپان است. این پارچه ها، با داشتن ترکیبات و ظاهر منحصر به فرد و کاربردهای وسیع خود، توانسته اند انقلابی در صنایع مختلف، به خصوص صنعت مد، ایجاد کنند.
در این مقاله از مجموعه دیجیکت لیبل، ابتدا به بررسی پیچیدگی های پارچه اسپان، ترکیب، مزایا و معایب، و کاربردهای آن پرداخته، و در نهایت نیز به بررسی یک سری از انواع آن ها می پردازیم.
پارچه اسپان چیست
پارچه اسپان، که با نام پارچه اسپان باند نیز شناخته می شود، نوعی از پارچه در صنعت نساجی است که از پیچش و تابش الیاف به یکدیگر ایجاد می شود. همانطور که در عکس پارچه اسپان نیز مشخص است، بر خلاف انواع دیگر پارچه ها که از یک رشته بلند و تار و پود پیوسته به هم تشکیل می شوند، پارچه های اسپان شده از الیاف کوتاهی تشکیل شده اند که برای ایجاد یک ساختار منسجم به هم تنیده می شوند.
جنس پارچه اسپان چیست؟
جنس این پارچه مستقیماً از رشتههای پلیمری (معمولاً پلیپروپیلن) ساخته میشود. پلیمرها ذوب شده و سپس از طریق روزنههای بسیار ریز (اسپینرت) به صورت رشته های نازک و پیوسته بیرون میآیند. این رشتههای مذاب در حین خنک شدن، روی یک نوار نقاله پهن شده و سپس با استفاده از حرارت، فشار یا مواد شیمیایی به یکدیگر چسبانده میشوند تا یک ساختار پارچه ای محکم و یکنواخت را تشکیل دهند. به همین دلیل به آن “نبافته” میگویند؛ زیرا فرآیند بافت در آن وجود ندارد.
این فرآیند نه تنها ویژگی های منحصر به فردی را به پارچه می دهد، بلکه طیف گسترده ای از امکانات را از نظر مواد مورد استفاده فراهم می کند. به طور مثال، تنیده شدن این مدلی پارچه باعث می شود تا آن سوی پارچه غیر قابل دید(آنتی ویوو) شود.
در پاسخ به اینکه جنس پارچه اسپان چیست باید گفت که بسته به نوع اسپان شما، جنس منسوجات آن نیز می تواند متفاوت باشد. در بخش انواع پارچه اسپان به انوع جنس ها بیشتر خواهیم پرداخت.
مزایای پارچه اسپان
پارچه اسپان با داشتن ویژگی های خاصی که دارد از مزایایی برخوردار است که در ادامه به آنها میپردازیم
- نرم و قابل تنفس : به دلیل نرمی و قابلیت تبادل هوا، پارچه های اسپان راحتی فوق العاده ای را ارائه می دهند و به همین دلیل است که از آن ها برای تولید پوشاک و ملحفه استفاده می شود.
- مقرون به صرفه : تولید اکثر انواع مدل الیاف اسپان اغلب در مقایسه با سایر روش های تولید پارچه مقرون به صرفه تر است و همین امر نیز باعث می شود تا طیف وسیعی از افراد به سمت آن جلب شوند.
- جذب رطوبت بالا : بسیاری از انواع پارچه های اسپان دارای قابلیت جذب عالی هستند و برای کاربردهایی مانند حوله و منسوجات پزشکی مناسب هستند.
- مراقبت و نگه داری آسان : مراقبت از پارچه های اسپان اغلب آسان است و به حداقل اتو کردن و نگهداری نیاز دارد.
معایب پارچه اسپان:
پارچه اسپان نیز مانند هر محصول دیگری در کنار مزایایی که دارد از معایبی نیز برخوردار است از جمله:
- دوام : در حالی که الیاف اسپان شده مزایای مختلفی را ارائه می دهد، ممکن است به اندازه سایر الیاف از دوام کافی برخوردار نباشد، به ویژه هنگامی که در معرض سایش و پارگی شدید قرار می گیرد.
- چروک شدن : برخی از انواع الیاف اسپان هستند که ممکن است هنگام قرار گرفتن در شرایط خاص شستشو یا خشک شدن غیر اصولی دچار انقباض شوند.
- دوام پایین در برابر کشش یا سایش: این پارچه در مقایسه با پارچههای بافته شده، مقاومت کمتری در برابر کشش زیاد یا سایش مکرر دارد.
- مناسب نبودن برای لباسهای لوکس یا رسمی: به دلیل ظاهر و حس لمسی خاص، معمولاً برای دوخت لباسهای مجلسی یا فاخر مناسب نیست.
- حساسیت به حرارت زیاد: انواع رایج آن، به ویژه آنهایی که از پلیپروپیلن ساخته شدهاند، در برابر حرارت بالا (مانند اتوکشی داغ) آسیبپذیر هستند و ممکن است ذوب یا تغییر شکل دهند.
- تنفس پذیری کمتر نسبت به پارچههای طبیعی مثل پنبه: با وجود اینکه قابلیت تنفس دارد، اما معمولاً به اندازه پارچههای الیاف طبیعی مانند پنبه، هوا را به خوبی از خود عبور نمیدهد.
کاربرد پارچه اسپان
از مهم ترین و اصلی ترین کاربردهای پارچه های اسپان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پوشاک : بدون شک، گسترده ترین و اصلی ترین کاربرد اسپان در صنعت پوشاک است. از لباس های روزمره گرفته تا لباس های صنعتی، از پارچه های اسپان می توان در بسیاری از موقعیت ها و شرایط استفاده کرد. همچنین، به دلیل داشتن جنس قابل چاپ، از آن برای تولید انبوه پوشاک طرح دار نیز استفاده می شود.
- منسوجات پزشکی : ماهیت جاذب و نرم الیاف اسپان آن را برای تولید لوازم پزشکی مختلف مانند پانسمان، بانداژ و روپوش جراحی مناسب می سازد.
- کاربردهای صنعتی و فنی : ردپای پارچه های اسپان را می توان در صنعت نیز مشاهده کرد. این پارجه به دلیل خواص مختلف خود در بخش های مختلف صنعتی از جمله فیلتراسیون، ژئوتکستایل و منسوجات خودرو نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
پارچه اسپان در تولید چه لباس هایی کاربرد دارد؟
پارچه اسپان باند به دلیل ویژگیهای خاص خود، کاربرد گستردهای در تولید انواع لباس ها، بهویژه آنهایی که نیاز به سبکی، بهداشت یا صرفه اقتصادی دارند، پیدا کرده است. این پارچه ها عمدتاً در تولید لباس های یکبار مصرف پزشکی مانند گان جراحی، روپوش بیمارستانی و کلاههای یکبار مصرف به کار میروند. از دیگر موارد استفاده این پارچه در تولید لباس میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- لباسهای راحتی و خانگی: شامل تیشرت اسپان (عمدتاً پلیاستر اسپان)، شلوارهای راحتی، تاپ و بلوز که به دلیل نرمی و راحتی محبوب هستند.
- لباسهای ورزشی: انواع پلیاستر اسپان به دلیل سبکی، دوام و خشک شدن سریع، برای تولید لباسهای ورزشی مقرونبهصرفه استفاده میشوند.
- هودی و سویشرت: پارچه دورس اسپان (که ترکیبی از الیاف اسپان با بافت دورس است) به دلیل ضخامت مناسب، نرمی و خاصیت کشسانی، انتخاب محبوبی برای تولید هودی، سویشرت و شلوارهای ورزشی و راحتی فصول خنکتر است.
- کالای خواب: روبالشی، ملحفه و پتوهای سبک نیز از اسپان (به ویژه ویسکوز اسپان یا پلیاستر اسپان) تولید میشوند که نرمی و قیمت مناسبی دارند.
- لباسهای کار و یونیفرم: به دلیل دوام مناسب برای استفاده روزمره و قیمت اقتصادی، در تولید برخی لباسهای کار و یونیفرمها نیز کاربرد دارد.
- منسوجات پرده ای: به دلیل دراپ خوب و تنوع رنگ، در تولید پردههای ساده یا آستری نیز استفاده میشود.
انواع پارچه اسپان
و اما برویم سراغ اصل مطلب! پارچه های اسپان در ایران دارای مدل ها و حالات مختلفی بوده که از مهم ترین و اصلی ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پارچه نخی اسپان : پارچه نخی که به نرمی و قابلیت تبادل هوا معروف است، انتخاب محبوبی برای پوشاک، ملحفه و منسوجات مختلف خانگی است.
- اسپان پلی استر : با دوام و مقاومت عالی در برابر چروک، پارچه پلی استر اسپان به طور گسترده در پوشاک یا لوازم داخلی و کاربردهای فنی استفاده می شود.
- پارچه پشمی اسپان : پارچه پشمی اسپان با ارائه گرما و عایق حرارتی برای لباس های زمستانه ایده آل ترین هستند.
- پارچه های اسپان ترکیبی : با ترکیب الیاف مختلف، مانند پنبه و پلی استر یا پشم و اکریلیک، پارچه های اسپان شده ترکیبی می توانند ترکیبی استثنایی را به تولید کنندگان ارائه دهند. بسته به هدف خود، می توانید درصد مواد تشکیل دهنده این نوع پارچه های اسپان را تغییر دهید.
تفاوت پارچه اسپان با سایر پارچه ها
پارچه اسپان، که از دسته پار ههای نبافته است، در روش تولید از پارچه های سنتی (بافته و کشباف) متمایز میشود. در حالی که پارچه های سنتی از نخهای بافته شده ساخته میشوند، اسپان مستقیماً از رشته های پلیمری مذاب (عمدتاً پلیپروپیلن) و بدون نیاز به ریسندگی یا بافندگی تولید میگردد. این تفاوت اساسی به اسپان ویژگی هایی چون سبکی، قابلیت سفارشی سازی بالا (مانند آبگریزی)، سرعت تولید و هزینه پایینتر میبخشد. با این حال، ممکن است در دوام مقابل سایش شدید و حس لمسی، نسبت به پارچههای سنتی محدودیتهایی داشته باشد. این خصوصیات منحصر به فرد، اسپان را برای کاربردهایی که نیاز به یکبار مصرف بودن، بهداشت و صرفه اقتصادی دارند، گزینهای ایدهآل میسازد.
جمع بندی
بدون شک، بدون حضور پارچه های اسپان، دنیای مد و طراحی به دنیای بی روح و عجیبی تبدیل می شود که جذابیت خود را از دست داده و باعث کاهش تمایل افراد به پیروی از مد و فشن می شود. امیدواریم با کمک این مقاله توانسته باشیم شما را با اینکه پارچه اسپان باند چیست و چه انواعی دارد بیشتر آشنا کنیم.
